Ikona "5G" na telefonie nie zawsze oznacza to samo. Użytkownik w centrum Warszawy z n78 i EN-DC może pobierać dane z prędkością 800 Mbps, a użytkownik na obrzeżach z tym samym telefonem i tym samym operatorem — 60 Mbps, bo łączy się z n28 w trybie NSA z jedną nośną LTE. Ten artykuł wyjaśnia, jak naprawdę działa 5G NR w Polsce, czym różnią się dostępne pasma i jak zinterpretować to, co WaveHunter pokazuje na ekranie.
5G NR (New Radio) to nowy standard radiowy zdefiniowany przez 3GPP w Release 15 i kolejnych. W porównaniu do LTE wprowadza kilka kluczowych ulepszeń:
To najważniejszy podział, który tłumaczy, dlaczego 5G w Polsce tak różni się między operatorami i lokalizacjami.
Polscy operatorzy używają głównie dwóch zakresów 5G:
| Band | Częstotliwość | Szerokość kanału | Zasięg | Przepustowość |
|---|---|---|---|---|
| n78 | 3400–3800 MHz | do 100 MHz | Krótki — miasto, gęsta zabudowa | Bardzo wysoka — do 1+ Gbps |
| n28 | 703–748 MHz | do 30 MHz | Bardzo duży — analogiczny do LTE 700 MHz | Umiarkowana — 100–300 Mbps |
| n1 | 1920–1980 MHz | do 20 MHz | Średni | Średnia |
| n3 | 1710–1785 MHz | do 30 MHz | Średni | Dobra |
Pasmo n77 (3700–4200 MHz) pojawia się w dokumentach aukcji, ale w Polsce nie jest jeszcze powszechnie używane w sieciach komercyjnych.
Plus jest liderem 5G w Polsce. Jako pierwszy uruchomił sieć 5G SA (standalone) na paśmie n78 (3500 MHz) z kanałami 80–100 MHz. W trybie SA urządzenia łączą się bezpośrednio z rdzeniem 5G bez zależności od LTE. Plus stosuje też EN-DC na obszarach, gdzie SA nie jest jeszcze aktywne. Zasięg n78 obejmuje głównie duże i średnie miasta.
Orange wdrożył 5G NSA w paśmie n78 z kanałami 80 MHz w największych miastach. Na obszarach podmiejskich i poza miastami działa EN-DC z LTE: n78+B3 lub n78+B3+B7. Orange intensywnie rozbudowuje zasięg n78 — sieć pokrywa znaczną część powierzchni kraju w trybie NSA.
T-Mobile operuje na n78 w trybie NSA w miastach. Charakterystyczne dla T-Mobile jest aktywne stosowanie EN-DC łączącego n78 z B3 i B7 jednocześnie — co daje prędkości pobierania 600–900 Mbps w dobrych lokalizacjach. T-Mobile planuje stopniowe przejście na SA.
Play wybrał inną strategię niż pozostałe sieci — zamiast n78, priorytetem jest pasmo n28 (700 MHz). Skutek: 5G Play ma dużo większy zasięg geograficzny niż u konkurencji (obejmuje tereny wiejskie), ale prędkości są bliższe LTE niż prawdziwemu 5G. Na n28 z 10 MHz kanałem Play osiąga 100–200 Mbps — to mniej niż LTE CA u konkurencji w mieście, ale znacznie więcej niż HSPA na wsi. Play równolegle wdraża n78 w dużych miastach.
EN-DC (E-UTRA NR Dual Connectivity) to kluczowa technologia 5G NSA. Telefon utrzymuje jednoczesne połączenie z eNodeB (LTE) i gNodeB (5G NR), sumując ich przepustowości.
Typowe konfiguracje EN-DC w Polsce:
| Konfiguracja | Składniki | Prędkość pobierania (szacunek) |
|---|---|---|
| n78+B3 | 5G 80 MHz + LTE 1800 | 400–700 Mbps |
| n78+B3+B7 | 5G 80 MHz + LTE 1800 + LTE 2600 | 600–900 Mbps |
| n78+B3+B20 | 5G 80 MHz + LTE 1800 + LTE 800 | 400–650 Mbps |
| n28+B3 | 5G 10–20 MHz + LTE 1800 | 100–250 Mbps |
Wymogi sprzętowe: telefon musi obsługiwać konkretną kombinację EN-DC. Nawet jeśli model obsługuje n78 i B3 osobno, kombinacja EN-DC n78+B3 musi być jawnie zadeklarowana w specyfikacji urządzenia (jako DC_3A_n78A lub podobna). Brak deklaracji = brak EN-DC, nawet jeśli sygnały obu pasm są silne.
W USA, Japonii i Korei Południowej operatorzy wdrażają również pasma milimetrowe (mmWave): n257 (26 GHz), n258 (28 GHz), n260 (39 GHz). Oferują one kanały 400–800 MHz i prędkości powyżej 4 Gbps, ale mają zasięg liczony w dziesiątkach metrów i nie przenikają przez ściany.
W Polsce UKE nie przeprowadził aukcji pasm mmWave do użytku komercyjnego — i w najbliższych latach nie planuje. Całe polskie 5G działa w pasmach Sub-6 GHz (poniżej 6 GHz), co oznacza realny zasięg poza miastem, ale bez ekstremalnych prędkości mmWave.
Android nie pokazuje pasma 5G ani trybu NSA/SA w standardowych ustawieniach. Jedynym sposobem na odczyt danych z modemu jest dedykowana aplikacja. WaveHunter w trybie Live wyświetla:
To pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy ikona "5G" na telefonie to faktycznie n78 z 80 MHz EN-DC dający 700 Mbps, czy n28 z 10 MHz dający 120 Mbps — a na ekranie wyglądają identycznie.
WaveHunter pokazuje pasmo 5G NR, tryb NSA/SA i SINR na żywo z modemu — sprawdź, czego naprawdę używa Twoje urządzenie.
Pobierz WaveHunter